Ekspert radzi: Sport poprawia odporność

Czasy, w których żyjemy, są obarczone częstszym występowaniem chorób cywilizacyjnych. Jak uchronić przed nimi dzieci? Sportem i wzmożoną aktywnością fizyczną – radzi lekarz medycyny, epidemiolog Anna Ziółkowska.

Czy może Pani powiedzieć, jakie choroby cywilizacyjne oprócz otyłości są zagrożeniem dla dzieci w dzisiejszych czasach?

W dzisiejszych czasach choroby cywilizacyjne występujące częściej u osób dorosłych, ale są związane z nieprawidłowym stylem życia już we wczesnym dzieciństwie. Niska aktywność fizyczna zwiększa ryzyko chorób układu kostno – stawowego, wad postawy, problemów ze stawami, jak również prowadzi do posiadania nieprawidłowej masy mięśniowej, co później przekłada się na większe ryzyko osteoporozy w wieku dorosłym.

Niska aktywność fizyczna i nieprawidłowa dieta zwiększają ryzyko cukrzycy i to nie tylko tej insulinozależnej, ale przede wszystkim cukrzycy insulinoniezależnej, kiedyś charakterystycznej dla osób w wieku podeszłym.

Cukrzyca, otyłość, zła dieta razem prowadzą do zwiększonego ryzyka chorób układu naczyniowo-sercowego.

Czy obecnie jesteśmy bardziej narażeni na choroby niż nasi przodkowie?

Moim zdaniem tak. Obniżona aktywność fizyczna charakterystyczna dla dzisiejszych czasów, czyli bardziej bierny, siedzący tryb życia, spędzanie dużej ilości czasu przed telewizorem, korzystanie z komputera, rzadsze uprawianie sportu, ale także rzadsze prace domowe wymagające wysiłku fizycznego – korzystamy ze zmechanizowanego sprzętu domowego – powoduje, że przejadamy więcej energii w diecie niż nasi przodkowie. Co więcej nasza dieta jest gorsza. Jedzenie może być o mniejszej podaży witamin, czy mikroelementów. Niezdrowe jedzenie jest bardziej dostępne, na przykład fast foody, które zawierają nasycone kwasy tłuszczowe, czy też kwasy tłuszczowe w formie trans. To wszystko sprawia, że ryzyko chorób cywilizacyjnych nasila się.

REKLAMA

Jak sport wpływa na odporność?

Sam wysiłek fizyczny ma działanie immunosupresyjne, ale organizm, który jest organizmem aktywnym zaadoptuje się do różnych warunków atmosferycznych. Wiemy, że osoby, które uprawiają sporty lub są aktywne w sposób umiarkowany rzadziej chorują. Jest to związane z lepszym przepływem krwi, lepszą reakcją dróg oddechowych na zmianę temperatury, lepszą wentylacją płuc. Poprawa metabolizmu na poziomie komórkowym powoduje, że ogólna sprawność organizmu jest większa i odporność się też poprawia. Jak mówił doktor Wojciech Oczko, warszawski lekarz z XVI wieku „wszystkie leki razem wzięte nie zastąpią ruchu, a ruch fizyczny może zastąpić każdy lek”.

Przy których chorobach dzieci nie powinny uprawiać sportu?

Nie ma takiej choroby. Jedynym odstępstwem od tej zasady są choroby, które uniemożliwiają wysiłek fizyczny lub prowadzą do uszkodzenia organizmu. Jednak w przypadku najczęstszych u dzieci chorób w postaci astmy, alergii, czy cukrzycy wysiłek fizyczny nie jest zabroniony. Konieczne jest tylko zachowanie higieny aktywności fizycznej. Na przykład dzieci z astmą muszą mieć dobrze przeprowadzoną rozgrzewkę i powoli kończony trening. Jest to związane z ochłodzeniem dróg oddechowych przez przepływające powietrze. Jeśli dochodzi do nagłej aktywności fizycznej, to wtedy dochodzi do gwałtownego i niebezpiecznego ochłodzenia śluzówki dróg oddechowych.

Przy cukrzycy ważne jest, dostosowanie posiłków i ilości przyjętych węglowodanów do oczekiwango wysiłku fizycznego, a także modyfikacja dawek leków, jeśli są to dzieci, które otrzymują insulinę. Należy także zwrócić uwagę na choroby stóp. Wszyscy, którzy chorują na cukrzycę są bardziej narażeni na uszkodzenia tkanek miękkich stopy. Dlatego muszą mieć dokładnie dostosowane obuwie. Natomiast jeśli cukrzyca jest dobrze prowadzona, a dziecko zaangażowane w proces leczenia i nauczone odpowiednich nawyków, to nie ma żadnych ograniczeń, żeby nie mogło uprawiać sportu. Wręcz przeciwnie, sport pomoże mu walczyć z chorobą.

Czy istnieje jakikolwiek sposób zapobiegania chorobom cywilizacyjnym?

Tak. To przede wszystkim edukacja, która powinna obejmować każdego człowieka niezależnie od płci, wieku, miejsca zamieszkania. Powinniśmy przekazywać wiedzę na temat zdrowego trybu życia, aktywności fizycznej, unikania nałogów. Każdy człowiek powinien dążyć do tego, żeby w swojej diecie zastosować zasady zdrowego żywienia opracowane przez Instytut Żywności i Żywienia w Warszawie. Ponadto dzieci ze szkoły podstawowej powinny mieć zapewnione minimum 150 minut aktywności fizycznej tygodniowo. Natomiast młodzież ze szkół ponad podstawowych przynajmniej 220 minut. Taki sam poziom aktywności fizycznej polecam również osobom dorosłym. To są dane Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Musimy też zwrócić uwagę na to jak jemy i kiedy jemy. Czy na przykład nie podjadamy między posiłkam.

Źródło: www.sport.pl